Wapń to nie tylko zdrowe kości

Wapń stanowi istotny element w ciele człowieka. Ten składnik chemiczny pełni kluczową rolę w tworzeniu kości, ale także jest odpowiedzialny za szereg innych procesów zachodzących w organizmie. 

Wapń to pierwiastek chemiczny należący do grupy makroelementów, do której zaliczają się również magnez, potas, sód i fosfor. Te makroelementy to minerały niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu, bez których ten nie mógłby działać poprawnie. Wapń, oprócz tego, że jest budulcem układu kostnego, pełni również wiele innych ważnych funkcji w organizmie, m.in. bierze udział w skurczach mięśni, reguluje pracę serca oraz wpływa na funkcjonowanie układu krwionośnego. 

W ciele dorosłego człowieka jest około 1,0-1,5 kg wapnia. Niesamowite, prawda!? Zdecydowana większość (blisko 99%) tego makroelementu znajduje się w szkielecie, ponieważ wapń to główny składnik kości. 

Zdrowe kości, zęby i nie tylko

Czy pamiętasz z dzieciństwa jak mama lub babcia mówiły Ci, żeby pić mleko, bo dzięki temu urośniesz? Wapń dla dzieci jest niezwykle ważny! To podstawowy budulec kości. Faktem jest, że niedobory wapnia wpływają na „jakość” kości – ich strukturę, gęstość i porowatość. Z tego właśnie powodu wapń jest potrzebny także osobom starszym, by minimalizować ryzyko wystąpienia osteoporozy. 

Oczywiście każdy powinien dbać o prawidłowy poziom tego makroelementu, jednak w przypadku tych dwóch grup – dzieci i osób starszych, należy zwrócić szczególną uwagę na prawidłowe stężenie wapnia w organizmie.

Podobnie jak w przypadku szkieletu, wapń ma także duże znaczenie dla stanu uzębienia. Ten makroelement jest budulcem szkliwa, czyli podstawowej warstwy chroniącej zęby. Rola wapnia w organizmie jest jednak dużo szersza. To również jeden ze składników regulujących skurcze mięśni, co przekłada się m.in. na miarową pracę serca. Dodatkowo wpływa on również na układ krwionośny np. na tempo krzepnięcia krwi, a także na prawidłowe ciśnienie tętnicze.

Poziom wapnia w organizmie

Średnie dzienne zapotrzebowanie na wapń wynosi ok. 1000-1200 mg i wzrasta wraz z wiekiem. Najskuteczniejszą metodą dostarczania tego składnika do organizmu człowieka jest odpowiednia dieta. W pierwszej kolejności to wszelkiego rodzaju produkty mleczne: mleko, sery, kefiry czy jogurty (pamiętajcie, żeby unikać jogurtów sztucznie słodzonych). Dobrym źródłem tego pierwiastka są także ryby, soja, orzechy czy rośliny strączkowe. Warto pamiętać, że do prawidłowej absorpcji wapnia niezbędna jest witamina D. 

Czym grozi niedobór wapnia? To przede wszystkim jeden z czynników ryzyka rozwoju osteoporozy, czyli podatności na złamania (mniejsza gęstość kości). Im kości są słabsze, tym proces leczenia trudniejszy i dłuższy. Bardzo często tego typu urazy wymagają specjalistycznej rehabilitacji w przychodni ortopedycznej lub też terapii wspomagającej np. terapii MBST lub EXOGEN.

Ale niskie stężenie to także ryzyko krzywicy – choroby groźnej dla dzieci, która wiąże się również z niedoborem witaminy D. Hipokalcemia, czyli zbyt niskie stężenie wapnia w organizmie, to również możliwość częstszego występowania krwotoków i siniaków (zaburzona krzepliwość krwi), drętwienie kończy, bolesne skurcze mięśni oraz stawów i kończyn.